Abdest Nasıl Alınır? Abdestin Farzları, Sünnetleri ve Abdesti Bozan Şeyler Nelerdir

Abdest nasıl alınır? Namaz kılmaya hazırlanan veya abdest gerektiren bir ibadeti yerine getirmek isteyen kişilerin en çok merak ettiği konulardan biridir. Abdest; belirli organların usulüne uygun olarak yıkanması ve başın mesh edilmesiyle gerçekleştirilen hükmî bir temizliktir.

Bu yazıda adım adım abdestin nasıl alınacağını, abdestin farzlarını, sünnetlerini, abdesti bozan ve bozmayan durumları ve abdest hakkında sık sorulan soruları açıklayacağız.

Kısaca: Abdestin dört farzı; yüzü yıkamak, kolları dirseklerle beraber yıkamak, başın bir kısmını (4te 1i) mesh etmek ve ayakları topuklarla beraber yıkamaktır.

Abdest Nedir?

Abdest, bazı ibadetleri yerine getirebilmek için yapılan özel bir temizliktir. Kur'an-ı Kerim'de abdestle ilgili temel hüküm Mâide Suresi'nin 6. ayetinde bildirilmiştir.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِ

Anlamı: Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başınızı mesh edin ve ayaklarınızı topuklara kadar yıkayın.

Mâide Suresi – 6. Ayet

Abdest Nasıl Alınır?

Abdest aşağıdaki sıraya göre alınabilir:

1. Niyet edilir.
   Allah rızası için abdest almaya niyet edilir.
2. Besmele çekilir.
   “Bismillahirrahmanirrahim” denilerek abdeste başlanır.
3. Eller yıkanır.
   Eller bileklere kadar üç defa yıkanır. Parmak aralarının da suyla temizlenmesine dikkat edilir.
4. Ağıza su verilir.
   Sağ elle üç defa ağıza su alınarak ağız temizlenir.
5. Buruna su verilir.
   Üç defa buruna su çekilir ve burun temizlenir.
6. Yüz yıkanır.
   Yüzün tamamı üç defa yıkanır.
7. Sağ kol yıkanır.
   Sağ kol dirsekle beraber üç defa yıkanır.
8. Sol kol yıkanır.
   Sol kol da dirsekle beraber üç defa yıkanır.
9. Baş mesh edilir.
   Islak elle baş mesh edilir.
10. Kulaklar mesh edilir.
    Eller yeniden ıslatılarak kulakların iç ve dış kısımları mesh edilir.
11. Ayaklar yıkanır.
    Önce sağ, ardından sol ayak topuklarla birlikte üç defa yıkanır. Ayak parmaklarının arasına su ulaşmasına dikkat edilir.

Abdestin Farzları Kaç Tanedir?

Hanefî mezhebine göre abdestin dört farzı bulunmaktadır.

#	Abdestin Farzı
1	Yüzün tamamını bir defa yıkamak
2	Kolları dirseklerle beraber bir defa yıkamak
3	Başın en az dörtte birini mesh etmek
4	Ayakları topuklarla beraber bir defa yıkamak

Abdest Alırken Niyet Etmek Farz mı?

Bu konuda mezhepler arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır.

Hanefî mezhebine göre abdest alırken niyet etmek sünnettir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise niyet abdestin geçerliliği açısından gerekli kabul edilir.

Bu nedenle abdeste başlarken Allah rızası için abdest almaya niyet etmek en uygun davranıştır.

Abdestin Sünnetleri Nelerdir?

Abdesti Peygamber Efendimizin (s.a.s.) uygulamasına uygun ve daha güzel şekilde tamamlamak için sünnetlerine de dikkat edilir.

• Abdeste niyet ederek başlamak,
• Besmele çekmek,
• Elleri bileklere kadar yıkamak,
• Ağıza üç defa su vermek,
• Buruna üç defa su vermek,
• Abdest organlarını üçer defa yıkamak,
• Sağ taraftan başlamak,
• Parmak aralarını temizlemek,
• Kulakları mesh etmek,
• Abdest organlarını araya uzun süre koymadan peş peşe yıkamak.

Abdesti Bozan Şeyler Nelerdir?

Abdest aldıktan sonra bazı durumların meydana gelmesi abdesti bozar. Mezhepler arasında bazı ayrıntılarda farklı hükümler bulunabileceğinden, aşağıdaki bilgiler özellikle Türkiye'de yaygın olan Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir.

1. Tuvalet İhtiyacını Gidermek

İdrar veya dışkının çıkması abdesti bozar.

2. Gaz Çıkarmak

Arkadan gaz çıkması abdesti bozar.

3. Vücuttan Akan Kan veya İrin

Hanefî mezhebine göre vücuttaki bir yaradan çıkan kan, irin veya benzeri sıvının çıktığı yerden dışarı doğru akması abdesti bozar.

Şâfiî mezhebinde ise ön ve arka dışında vücuttan çıkan kan gibi sıvılar genel olarak abdesti bozmaz.

4. Ağız Dolusu Kusmak

Hanefî mezhebine göre ağız dolusu kusmak abdesti bozar.

5. Bayılmak veya Bilinci Kaybetmek

Bayılmak, sarhoş olmak veya kişinin şuurunu kaybetmesine neden olan benzeri durumlar abdesti bozar.

6. Uyumak

Uyku her durumda aynı hükümde değerlendirilmez. Kişi yere sağlam şekilde oturmadan, uzanarak veya beden kontrolünü kaybedecek şekilde uyursa abdesti bozulur.

Buna karşılık yere sağlam biçimde otururken kısa süre uyuklama konusunda farklı bir değerlendirme bulunmaktadır.

7. Namazda Sesli Gülmek

Hanefî mezhebine göre rükû ve secdeli bir namaz sırasında kişinin kendisinin ve yanındakilerin duyabileceği şekilde gülmesi hem namazı hem de abdesti bozar.

Kan Abdesti Bozar mı?

Bu soru en fazla merak edilen abdest konularından biridir.

Hanefî mezhebine göre bir yaradan çıkan kan bulunduğu yerden dışarı akarsa abdest bozulur. Kan yalnızca çıkıp bulunduğu yerde kalır ve akmazsa abdest bozulmaz.

Şâfiî mezhebine göre ise vücudun ön ve arka dışındaki bölgelerinden çıkan kan genel olarak abdesti bozmaz.

Diş Eti Kanaması Abdesti Bozar mı?

Hanefî mezhebine göre diş etinden gelen kan tükürükle karıştığında, kan miktarı tükürüğe eşit veya daha fazla olursa abdest bozulur.

Kan miktarı tükürükten daha az ise abdest bozulmaz. Şâfiî mezhebinde ise diş eti kanaması abdesti bozmaz.

Uyumak Abdesti Bozar mı?

Her uyku aynı şekilde değerlendirilmez.

Yan yatarak, uzanarak veya kişinin beden kontrolünü kaybettiği şekilde uyuması abdesti bozar. Buna karşılık yere sağlam şekilde oturmuş ve beden kontrolünü tamamen kaybetmemiş kişinin uyuklaması Hanefî mezhebine göre abdesti bozmayabilir.

Kadın ve Erkeğin Birbirine Dokunması Abdesti Bozar mı?

Bu konuda mezhepler arasında önemli bir fark bulunmaktadır.

Hanefî mezhebine göre kadın ile erkeğin birbirine yalnızca dokunması abdesti bozmaz.

Şâfiî mezhebine göre ise aralarında evlenme engeli bulunmayan kadın ve erkeğin çıplak tenlerinin birbirine dokunması durumunda abdest bozulur.

Oje Abdeste Engel Olur mu?

Abdest sırasında yıkanması gereken bölgelere suyun ulaşması gerekir.

Tırnağın üzerinde suyun tırnağa ulaşmasını engelleyen bir tabaka oluşturan oje abdestten önce çıkarılmalıdır.

Aynı kural, cilt üzerinde su geçirmeyen tabaka oluşturan diğer maddeler için de geçerlidir.

Ruj ve Makyaj Abdeste Engel Olur mu?

Burada temel ölçü kullanılan ürünün suyun deriye ulaşmasına engel olan bir tabaka oluşturup oluşturmamasıdır.

Suyun cilde ulaşmasını tamamen engelleyen bir madde varsa abdestten önce temizlenmesi gerekir. Sadece renk bırakan ancak suyun tene ulaşmasına engel olmayan maddeler farklı değerlendirilir.

Lens Abdeste Engel Olur mu?

Hayır. Abdest sırasında gözün iç kısmının yıkanması gerekmediğinden kontakt lens abdeste engel değildir.

Abdestten Sonra Şüphe Edilirse Ne Yapılır?

Bir kişi abdest aldığını kesin olarak biliyor ancak daha sonra abdestinin bozulup bozulmadığından şüphe ediyorsa, yalnızca şüphe sebebiyle abdestsiz kabul edilmez.

Kesinlik şüphe ile ortadan kalkmaz. Ancak abdestinin bozulduğundan emin olursa yeniden abdest alması gerekir.

Abdest Alırken Çok Su Kullanmak Doğru mu?

Abdest bir temizlik ve ibadete hazırlık olmakla birlikte suyu gereksiz yere tüketmek doğru değildir.

Organların tamamen yıkanmasını sağlayacak kadar su kullanmak yeterlidir. Fazla su kullanmak abdesti daha değerli veya daha geçerli hâle getirmez.

Abdestsiz Namaz Kılınabilir mi?

Abdest, namazın temel şartlarından biridir. Abdesti olmayan bir kişinin imkânı bulunduğu hâlde abdest almadan namaz kılması geçerli olmaz.

Su bulunmaması veya suyun kullanılmasının mümkün olmaması gibi dinen geçerli durumlarda ise teyemmüm hükümleri uygulanabilir.

Su Bulunamazsa Ne Yapılır?

Su bulunmadığında veya hastalık gibi geçerli bir sebeple su kullanılamadığında Kur'an-ı Kerim'de bildirilen teyemmüm kolaylığından yararlanılabilir.

Teyemmüm, temiz toprak veya toprak cinsinden bir madde kullanılarak yüzün ve kolların mesh edilmesi şeklinde gerçekleştirilir.

Abdest Hakkında Sık Sorulan Sorular

Abdest kaç farzdır?

Hanefî mezhebine göre abdestin 4 farzı vardır.

Abdestte ayaklar kaç kere yıkanır?

Bir defa yıkamak farzın yerine gelmesi için yeterlidir. Üç defa yıkamak ise sünnet uygulamadır.

Abdest alırken sırayı karıştırmak abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebinde abdest organlarını belirli sırayla yıkamak sünnettir. Farz olan organlar gerektiği şekilde yıkanmışsa sıra değişikliği tek başına abdesti geçersiz kılmaz.

Abdestte başın tamamını mesh etmek gerekir mi?

Hanefî mezhebine göre başın en az dörtte birinin mesh edilmesi farz miktarıdır. Başın tamamını mesh etmek sünnete uygundur.

Duş almak abdest yerine geçer mi?

Normal duş sırasında abdestin farz olan organları usulüne uygun biçimde yıkanır ve abdesti bozan başka bir durum meydana gelmezse, mezheplerin niyet konusundaki farklı hükümleri de dikkate alınarak abdest gerçekleşebilir. İbadet öncesinde ayrıca niyet ederek abdest almak ise şüpheden uzak ve daha uygun bir uygulamadır.

Gaz çıkarmak abdesti bozar mı?

Evet. Gaz çıkarmak abdesti bozan durumlardandır.

Ağlamak abdesti bozar mı?

Normal şekilde ağlamak tek başına abdesti bozmaz.

Burun kanaması abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebine göre burundan çıkan kan akacak miktara ulaşırsa abdest bozulur. Şâfiî mezhebinde ise burun kanaması tek başına abdesti bozmaz.

Abdest Alırken En Çok Yapılan Hatalar

• Dirsekleri tamamen yıkamamak,
• Topuklara su ulaştırmamak,
• Ayak parmaklarının arasını kuru bırakmak,
• Su geçirmeyen maddeleri çıkarmadan abdest almak,
• Abdestin farzları ile sünnetlerini birbirine karıştırmak,
• Mezhepler arasındaki farklı hükümleri tek ve değişmez hüküm gibi anlatmak,
• Gereğinden fazla su kullanmak.

Abdestin Manevi Önemi

Abdest yalnızca beden temizliğinden ibaret değildir. Müslüman açısından namaza ve diğer ibadetlere hazırlanmanın da bir parçasıdır.

İnsan abdest alırken günlük hayatın yoğunluğundan uzaklaşıp ibadete yönelir. Bu yönüyle abdest hem fiziksel temizliğe hem de manevi hazırlığa vesile olur.

Sonuç: Doğru Abdest Nasıl Alınır?

Abdest almak zor bir işlem değildir. Önemli olan yıkanması gereken organlara suyun ulaşmasını sağlamak ve abdestin temel şartlarını doğru biçimde yerine getirmektir.

Hanefî mezhebine göre abdestin dört farzı şunlardır: yüzü yıkamak, kolları dirseklerle beraber yıkamak, başın en az dörtte birini mesh etmek ve ayakları topuklarla beraber yıkamak.

Bunun yanında ağıza ve buruna su vermek, organları üçer defa yıkamak ve sağ taraftan başlamak gibi sünnetlere dikkat edilmesi abdestin Peygamber Efendimizin (s.a.s.) uygulamasına uygun şekilde alınmasına yardımcı olur.

Abdest hükümlerinde mezhepler arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle kanama, karşı cinse dokunma ve niyet gibi konularda kişinin bağlı olduğu mezhebin hükümlerini dikkate alması önemlidir.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Abdest nedir ve nasıl alınır?”
• Kur'an-ı Kerim – Mâide Suresi, 6. Ayet
• Diyanet İşleri Başkanlığı – Temel Dinî Bilgiler
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Abdest alırken niyet etmek farz mıdır?”
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Uyumak abdesti bozar mı?”
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Diş eti kanaması abdesti bozar mı?”
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Karşı cinse dokunmak abdesti bozar mı?”
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu – “Boya, oje, ruj ve jöle gibi maddeler abdest ve gusle engel olur mu?”